विराटनगर, २ वैशाख ।
नयाँ वर्षको सुरुवातसँगै कोशी प्रदेशका तराई जिल्लाहरू यतिबेला सिरुवा (जुडशीतल) पर्वको उल्लासमा रमाइरहेका छन्। झापा, मोरङ र सुनसरीका गाउँ–बस्तीहरूमा पानी, हिलो र रङको खेलले सांस्कृतिक जीवन्तता झल्किएको छ भने प्रदेश सरकारले दिएको सार्वजनिक बिदाले उत्साहलाई झन् थप ऊर्जा दिएको छ।
राजवंशी, थारु, ताजपुरिया, धिमाल, मेचे, गनगाई र माझी लगायतका आदिवासी समुदायहरूले परम्परागत विधि, पूजा–पाठ र आपसी सद्भावसहित सिरुवा पर्व मनाइरहेका छन्। नयाँ वर्षसँगै सुरु हुने यो पर्व केवल मनोरञ्जनमा सीमित नभई प्रकृति, शरीर र समाजबीच सन्तुलन कायम गर्ने गहिरो सन्देश बोकेको सांस्कृतिक अभ्यासका रूपमा स्थापित छ।
तीन दिनसम्म मनाइने सिरुवा पर्वको पहिलो दिन ‘पानी सिरुवा’मा एकअर्कालाई पानी छ्याप्दै शुभकामना साटासाट गर्ने चलन रहेको छ। दोस्रो दिन ‘काद सिरुवा’ अर्थात् हिलो खेल्ने परम्पराले पृथ्वीसँगको सम्बन्धलाई प्रतीकात्मक रूपमा झल्काउँछ भने स्वास्थ्यका दृष्टिले समेत लाभदायक मानिन्छ। तेस्रो दिन ‘रङ सिरुवा’मा नाचगान, बाजागाजा र विभिन्न रङहरूको प्रयोगसँगै पर्वको उल्लासपूर्ण समापन गरिन्छ।
पर्वका अवसरमा घरघरमा कुलदेवता र ग्रामदेवताहरूको पूजा गरिनुका साथै अग्रजहरूले परिवारका सदस्यलाई ‘शीतलता र शान्ति’को आशीर्वाद दिने परम्परा अझै जीवित छ। महिलाहरूले घाटोसरी पूजा गर्ने तथा चुलोलाई एक दिन विश्राम दिने परम्पराले श्रमप्रति सम्मान र प्रकृतिप्रति कृतज्ञता प्रकट गर्ने विश्वास रहेको छ।
सिरुवासँगै पूर्वी तराईका विभिन्न स्थानहरूमा मेला तथा महोत्सवहरूको चहलपहल पनि बढेको छ। स्थानीय परिकार, हस्तकला र सांस्कृतिक प्रस्तुतिहरूले गाउँ–बस्तीहरूलाई अझ रंगीन बनाइरहेका छन्। यो पर्व नेपाल मात्र नभई भारतका आसाम, मेघालय, पश्चिम बंगाल र कोचबिहारसम्म फैलिएको सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको छ, जसले सीमापार सम्बन्धलाई समेत मजबुत बनाउँछ।
यसैबीच, कोशी प्रदेश सरकारले वैशाख २ गते सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेको छ। सरकारी कार्यालय, शैक्षिक संस्था र अन्य निकायहरू बन्द रहे पनि जनजीवन भने उत्सवमय बनेको छ।
मुख्यमन्त्री हिक्मत कुमार कार्कीले सिरुवा पर्वको अवसरमा शुभकामना व्यक्त गर्दै यसले आपसी सद्भाव, मेलमिलाप र सांस्कृतिक एकताको सन्देश दिने बताएका छन्। उनले नेपालजस्तो बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक देशमा यस्ता पर्वहरूले सामाजिक एकता सुदृढ बनाउने उल्लेख गरेका छन्।
पानी, माटो र रङजस्ता प्राकृतिक तत्वसँग जोडिएको सिरुवा पर्वले मानव र प्रकृतिबीचको सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाउँदै आएको छ। कोशी प्रदेशभर देखिएको उत्साहले यसको सांस्कृतिक जीवन्तता दीर्घकालसम्म कायम रहने संकेत दिएको स्थानीय अगुवाहरु बताउछन् ।
राष्ट्रिय दैनिक एक लोकप्रिय नेपाली समाचार पोर्टल हो। हामी सत्य तथ्य निश्पक्ष र सन्तुलित समाचार सम्प्रेषण गर्ने तर्फ उद्दत छौँ । हाम्रा टोल,समाज, शहर वा आम जनताका चुलो चौको देखि सदन सम्म अथवा समाजका उदाहरणीय ब्यक्ति, रास्ट्रका पहरेदार हरेक बिषय हाम्रा समाचारका श्रोत हुन् । आवाज बिहिनहरुको आवाजमा साथ अनि सरकारको बेथितिमा हाम्रो निगरानी हुनेछ । हामी राजनितीको रंग भर्दैनौं तर राजनितीको चेतना अवश्य भर्ने छौं ।
